Is Bier Vegan?


De meeste van ons houden wel van een biertje op z’n tijd. En afgezien van de melk of honing die af en toe is toegevoegd, lijkt bier op het eerste gezicht vegan. Immers, er drijven toch geen stukjes dier in?

Is bier vegan? Gelukkig is bier vaak vegan. Echter, het klaren (filteren) van het bier wordt vaak een handje geholpen door middel van fineermiddelen. Deze zijn soms van dieren gemaakt. Daarnaast bestaat de kans dat de middelen geabsorbeerd worden door het bier, waardoor het dan niet eens plantaardig is.  

Okee, dus je mag grotendeels gewoon nog genieten van een biertje. Het leven als veganist is zojuist iets draagbaarder geworden. Toch mogen we nog niet te vroeg in de handjes knijpen want, zoals met alles in het leven, zijn er wel wat uitzonderingen.

Wat Maakt Bier Niet Vegan?

Laten we beginnen met een korte definitie voor veganisme – een veganist is iemand die, zoveel als mogelijk, alle dierlijke producten vermijdt. Dit betekent ook dat zij geen producten kopen waar dieren voor gebruikt zijn in het produceren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan dierproeven. Hierdoor kunnen er twee onderdelen zijn die ervoor zorgen dat bier niet geschikt is voor veganisten: het productieproces of de ingrediënten.

Ingrediënten

Laten we beginnen met de meest voor de hand liggende: de gebruikte ingrediënten. Op het eerste gezicht wordt bier ‘gewoon’ gemaakt van mout, hop, water en gist.

Echter, we leven niet meer in het jaar 1700 en we zijn met z’n allen meer op zoek naar een ervaring, in plaats van het standaard biertje. Hierom kiezen producenten er vaak voor om het bier iets spannender te maken door extra ingrediënten toe te voegen, zoals honing of melk. Nu zal dit altijd groot op het label staan en ook op de ingrediëntenlijst – een niet vegan biertje is wat dat betreft makkelijk te herkennen.

Helaas is het niet altijd even duidelijk. Soms is bier namelijk vernoemd naar iets wat met de smaak geassocieerd wordt, ook al zit het er niet daadwerkelijk in. Zo kan het woord ‘oester’ groots op het label staan zonder dat het biertje een oester daadwerkelijk fataal werd.

Aan de andere kant zijn er genoeg biertjes die wel gebruik hebben gemaakt van de dieren, dus geloof niet altijd alles wat er op de voorkant van het label staat. Het beste is om altijd de ingrediëntenlijst na te lezen. Al is het maar voor de zekerheid.

Veel voorkomende dierlijke ingrediënten vind je in het lijstje hieronder.

  • E120 of karmijnzuur: gemaakt van insecten en wordt gebruikt om bier een rood/roze kleur te geven.
  • E471 of Glycerolmonostearaat – vaak gemaakt van dieren en gebruikt om het schuim te controleren.
  • Pepsine – vaak gemaakt van varkens en wordt ook gebruikt om het schuim te controleren. 
  • Witte suiker – gebruikt voor de smaak en is vaak wit gemaakt door het gebruik van botten.
  • Lactose – bier gelabeld als zoet, melk, of room kunnen lactose bevatten. Dit is te vinden in melk gemaakt van dieren. Echter, soms worden deze termen alleen gebruikt om de textuur of smaak te omschrijven en zit het niet echt in het bier. Melkchocolade is hier een goed voorbeeld van. Bier waar naar chocolade verwezen wordt verwijst vaak alleen naar de ‘geroosterde’ smaak van cacaobonen.

Productieproces

Over het algemeen doorstaat bier dus makkelijk de vegan test. In de puurste vorm is het namelijk gemaakt van maar vier plantaardige ingrediënten. En zelfs nu we met z’n allen op zoek zijn naar iets anders is dit vaak gebaseerd op plantjes zoals framboos of chilipepers. Simpel zat.

Maar helaas, als we verder naar het proces kijken gaat het wel eens fout. Op het moment dat het bier bijna klaar is, is het nog troebel door de deeltjes gist en andere plant die overgebleven zijn. De achtergebleven deeltjes zijn niet slecht voor ons, maar beïnvloeden wel de smaak en het uiterlijk van het bier. En omdat we tegenwoordig geen rondzwevende deeltjes in ons bier verwachten, kiezen producenten ervoor om het te filteren (ofwel klaren).

Als er lang genoeg gewacht wordt zakken de deeltjes vanzelf naar beneden, waarna ze makkelijk uit het bier gehaald kunnen worden. Om dit natuurlijke proces te versnellen wordt er vaak gebruik gemaakt van fineermiddelen. Deze werken als een soort magneet en trekken alle deeltjes aan, waardoor er grotere klontjes overblijven. Deze zakken sneller naar beneden, waarna ze makkelijk uit het bier gehaald kunnen worden.

Helaas zijn deze fineermiddelen vaak van dierlijke oorsprong. Hieronder vind je een lijstje met de meest voorkomende:

  • Vislijm – gemaakt van vissenblaas
  • Gelatine – gemaakt van botten en huid van dieren
  • Caseïne – een eiwit te vinden in de melk van koeien
  • Beenderkool – houtskool, maar dan gemaakt van dieren botten
  • Diatomeeënaarde of celliet – gemaakt van fossielen of schelpen
  • Serumalbumine – gemaakt van het bloed van dieren

Gelukkig maken de meeste brouwerijen geen gebruik meer van deze ouderwetse methodes en zijn er tegenwoordig steeds meer manieren om te filteren, waardoor ook veganisten van een biertje kunnen genieten.

Wat Is Vegan Bier?

Vegan bier is bier dat geen dierlijke ingrediënten bevat en gefilterd word met behulp van plantaardige fineermiddelen, of helemaal niet gefilterd wordt. Aan dit laatste worden namelijk helemaal geen fineermiddelen toegevoegd en dit is dus, wanneer de ingrediëntenlijst geen dierlijke producten bevat, volledig vegan.

Het idee van ongefilterd bier klinkt nu misschien een beetje raar, maar een paar honderd jaar geleden dronken we met z’n allen alleen maar ongefilterd bier. Deels omdat er simpelweg geen effectieve technieken waren om bier te klaren en deels omdat ze vonden dat het actieve gist, wat verwijderd wordt tijdens het klaren, fundamenteel was voor de smaak en aroma van bier. Het geeft het bier meer karakter.
Tegenwoordig zijn we eigenlijk alleen gefilterd bier gewend en is dit simpelweg wat we verwachten.

Dus wanneer ongefilterd bier niet helemaal appetijtelijk klinkt, kun je ook gaan voor een bier dat is gefilterd zonder dierlijke fineermiddelen. Zo kunnen er plantaardige middelen gebruikt zijn zoals, Iers moszeewier, silica gel of een product genaamd Biofine Clear. Dit laatste is een
oplossing bestaande uit kiezelzuur (Si02) in water. Deze werken precies hetzelfde als dierlijke fineermiddelen, maar dan zonder het leed.

Daarnaast hebben huidige technieken het heel makkelijk gemaakt om zonder (dierlijke)fineermiddelen bier te filteren. Als gevolg gebruiken sommige brouwerijen helemaal geen klaringsmiddelen meer, maar machines om het bier helder te maken.

Is Bier Plantaardig?

Verward over het verschil tussen vegan en plantaardig? Ik heb hier al eerder een blog over geschreven! Deze vind je door hier te klikken.

In het kort verwijst plantaardig alleen naar een manier van eten waar dierlijke producten worden vermeden en vegan naar een hele manier van leven zonder dierlijke producten.

Dus is bier plantaardig? Dit ligt natuurlijk aan de ingrediënten, maar ook aan op welke manier het bier geklaard is. Wanneer er dierlijke fineermiddelen gebruikt zijn is het bier hoogstwaarschijnlijk niet vegan. Dit komt doordat een deel van het middel geabsorbeerd wordt door het bier.

Dus hoewel het klaringsmiddel altijd uit het bier wordt gefilterd, blijft er altijd een deel achter. Hierdoor is bier niet altijd plantaardig. Natuurlijk, als er geen klaringsmiddel is gebruikt en de ingrediëntenlijst geen dierlijke producten bevat, is het bier altijd plantaardig. Dit geldt ook wanneer het klaringsmiddel plantaardig is.

Is Bier Vegetarisch?

Een vegetariër gebruikt geen producten die gemaakt zijn van het dode lichaam van dieren. Of het bier vegetarisch is ligt dan ook helemaal aan welk fineermiddel is gebruikt.

Een plantaardig fineermiddel of een waarvan niet het dier zelf is gebruikt is vegetarisch. Zo is bijvoorbeeld gelatine gemaakt van botten en isinglass van vissenblaas – beide dus niet vegetarisch. Echter wanneer bier is geklaard met behulp van eieren, een bijproduct van het dier, is het wel weer vegetarisch. Daarnaast is een vegan biertje ook gelijk een vegetarisch biertje.

Hoe Vind Ik Vegan Bier?

Om bier vegan te noemen moet dus én het productieproces gedaan zijn zonder dieren én moeten er geen dierlijke producten in het bier zitten. Hiet komt dus ongemerkt toch nog heel wat bij kijken. Maar, hoe vind je dan een biertje dat je me een gerust hart kunt drinken?

Met Een Vegan Logo

Het makkelijkste is om een vegan logo vinden – denk hierbij aan het V-label of het Vegan Label van de Vegan Society. Als dit erop staat weet je dat de ingrediënten en de productie volledig vegan zijn.

Ikzelf vertrouw een product niet als er alleen ‘geschikt voor veganisten’ op staat en ik het niet zelf heb uitgezocht. Dit is omdat er op Europees niveau geen wettelijke definitie is van het woord ‘veganistisch’ (of zelf vegetarisch). Dit betekent dat een voedselproducent zelf kan bepalen of ze iets vegan vinden of niet. Niet echt een betrouwbaar systeem dus.

Om een vegan label te krijgen, moet een product aan strenge criteria voldoen. Voor de Vegan Society zijn deze bijvoorbeeld als volgt:

  • Het productieproces en de ingrediënten mogen geen gebruik hebben gemaakt van dieren en/of bijproducten van dieren (denk aan kaas, of ei).
  • Het productieproces mag geen gebruik hebben gemaakt van producten die op dieren getest zijn door het bedrijf zelf, door een organisatie in opdracht van het bedrijf, of door partijen waar het bedrijf controle over heeft.
  • Het ontwikkelen van genetisch gemanipuleerde organismes (GGO’s), welke gebruikt worden in het maken van het product of in het product zelf, mag geen gebruik hebben gemaakt van genen van dieren of van dieren op een andere manier. GGO-producten moeten ook op die manier gelabeld zijn.
  • Maaltijden moeten apart geproduceerd worden en mogen niet in aanraking komen met niet-vegan maaltijden. Op zijn minst moeten alle oppervlaktes en gereedschap grondig gewassen worden vóór ze gebruikt worden voor een vegan maaltijd. (1)

Ofwel, als het een vegan label heeft hoef je je écht nergens zorgen meer over te maken. Echter, als het geen logo heeft betekent het niet dat het product niet vegan is. Het betekent alleen dat je moeite moet gaan doen.

Zonder Een Vegan Logo

Als allereerst lees je de ingrediënten lijst. Hierbij let je niet alleen op dierlijke ingrediënten die je kent, zoals melk of honing, maar ook op de toevoegingen, zoals E471 of E120. Als dit klopt, is het tijd om contact op te nemen met de producent. Of je kunt gebruik maken van je voordeel als niet-de-eerste-veganist-op-aarde en het internet gebruiken.

Zo is Barnivore bijvoorbeeld heel handig. Deze website werkt als zoekmachine voor vegan alcohol – even het biertje in typen en je weet meteen of het vegan is of niet. Echter is dit wel een Amerikaanse website, wat betekent dat niet elke Nederlands merk te vinden is. Maar veel wel, dus zeker het proberen waard!

Als je even gauw een vegan biertje wilt vinden, is het ‘standaard’ bier je beste optie. Zoals gezegd gebruiken vrijwel alle brouwerijen een manier van filteren die geen gebruik maakt van dieren. Denk hier bijvoorbeeld aan een Heineken, Grolsch, of Brand – allemaal vegan.

Dus als je haast hebt – pak het dichtstbijzijnde normale bier en Barnivore het even. Hieronder heb ik een lijstje samengesteld met welk bier vegan is en waar je het kan vinden. Geeft je weer tijd om van je biertje te genieten.

Welk Bier Is Vegan?

(Nee, ik ben Bavaria niet vergeten – deze is niet vegan!)

Vegan Bier
Brand
Heineken
Jupiler
Grolsch
La Trappe
Hoegaarden
Gulpener
Corona
Amstel
Apple Bandit
(technisch gezien natuurlijk cider, maar het benoemen waard!)
Hertog Jan
Warsteiner
Budweister
La chouffe
Duvel
Bud Light
Brouwers
Leffe
Affligem
Westmalle
Brouwerij ’t IJ
Desperados
Kornuit
Mort Subite
Guinness (niet alle variaties, even naar Barnivore.com dus!)
Vedett

Eline

Ecolien is de blog waar ik schrijf over mijn interesse in een bewuste en duurzame manier van leven. Ik hoop je voldoende handvatten te geven om dit op een zo makkelijk mogelijke manier te doen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Recent Content